ManhLiet.comMạnh Liệt
Tự luyện gõ nhịp

Luyện tay không thuận khi gõ trống: vì sao tay trái lép vế và cách cho nó bắt kịp

Tay không thuận gõ nhỏ hơn, chậm hơn là chuyện ai cũng gặp. Hiểu vì sao, những hiểu lầm hay gặp và các bài luyện ngắn giúp hai tay gõ đều nhau dần dần.

A left hand gripping a single drumstick above a worn rubber practice pad on a kitchen table, evening tungsten light, the right hand resting still, shallow focus, warm brown tones

Tay không thuận gõ trống nhỏ hơn, lệch hơn và mỏi nhanh hơn tay thuận — gần như ai mới học cũng thấy vậy. Nghe hai tay gõ xen nhau, bạn sẽ nhận ra kiểu "CỘP – cạch – CỘP – cạch", một bên chắc nịch, một bên rụt rè như người nói nhỏ sau lưng người nói to. Đó không phải vì bạn kém, mà vì tay kia đã có hàng chục năm cầm đũa, cầm bút, chải tóc còn tay này thì chưa.

Tin tốt là tay không thuận bắt kịp được, và thường nhanh hơn người ta tưởng, nếu được giao việc riêng. Bài này đi theo kiểu "hiểu lầm → hiểu đúng": những điều người mới hay tin sai về tay yếu, rồi những bài luyện ngắn, cụ thể, kèm cách giữ cổ tay không quá sức. Trong bài, "tay trái" được dùng cho tay không thuận; nếu bạn thuận tay trái, cứ đảo lại.

Vì sao tay không thuận lép vế

Từ nhỏ đến lớn, tay thuận làm gần như mọi việc cần khéo: viết, cắt, cài nút, cầm thìa, cầm đũa. Mỗi lần làm là một lần não và cơ tay "bàn bạc" với nhau, đường đi giữa chúng ngày càng thông. Tay không thuận chủ yếu làm việc phụ: giữ tờ giấy, đỡ cái bát. Nó không yếu về sức, nhiều người xách túi bằng tay trái vẫn khoẻ. Nó yếu về độ khéo và độ đều.

Trên trống, độ khéo hiện ra rõ nhất ở ba chỗ. Một là độ cao dùi: tay trái hay nhấc thấp hơn, nên tiếng nhỏ hơn. Hai là thời điểm: tay trái hay rơi trễ một chút so với chỗ nó cần rơi. Ba là độ thả lỏng: vì không tự tin, tay trái hay siết dùi, mà siết thì dùi không nảy, gõ nghe "chết" và cổ tay nhanh mỏi.

Thử ngay: đặt hai bàn tay lên mặt bàn, gõ ngón trỏ phải tám tiếng thật đều theo kiểu "cộc cộc cộc cộc", rồi ngón trỏ trái tám tiếng. Bạn sẽ nghe ra tay nào đều hơn. Giờ gõ hai tay xen nhau mười sáu tiếng và lắng nghe tiếng của tay trái. Nhận ra được sự chênh lệch là bước đầu tiên, vì không ai sửa được thứ mình chưa nghe thấy.

Hiểu lầm → hiểu đúng về tay yếu

Những niềm tin dưới đây nghe rất có lý, nhưng làm chậm đường tập:

Hiểu lầmHiểu đúng hơn
Tay trái yếu thì cứ để tay phải làm phần khó.Làm vậy khoảng cách càng xa. Bộ trống cần tay trái giữ trống snare, giữ nhịp phụ, gõ đoạn chuyển. Tay trái cần được giao việc khó, ở tốc độ chậm.
Tập tay trái nhiều gấp đôi là bắt kịp ngay.Tập dồn dễ làm tay mỏi và gồng. Tập thêm một chút mỗi ngày, có nghỉ, hiệu quả và an toàn hơn.
Tay trái phải khoẻ lên thì mới gõ đều.Phần lớn là chuyện điều khiển và thả lỏng, không phải sức. Tay trái siết dùi chặt hơn tay phải là lỗi phổ biến nhất.
Người thuận tay trái học trống thiệt thòi.Có thể xếp bộ trống ngược lại cho người thuận tay trái, hoặc giữ cách xếp thường. Cả hai đều có người chơi tốt; quan trọng là luyện đều hai tay.
Chỉ cần luyện tay trái trên trống.Dùng tay trái trong việc hằng ngày như đánh răng, khuấy cà phê cũng giúp tay khéo hơn, dù chậm và không thay được bài luyện.

Điểm chung của các hiểu đúng: tay không thuận cần được tôn trọng như một người học riêng, có bài riêng, tốc độ riêng, chứ không phải người phụ việc đi theo tay phải.

Bốn bài luyện ngắn cho tay không thuận

Mỗi bài chừng hai đến ba phút, theo máy đếm nhịp, trên gối tập hoặc mặt bàn trải khăn. Làm theo thứ tự:

  1. Soi gương tay phải. Gõ tay phải tám tiếng ở 60, mỗi phách một tiếng, nhìn kỹ độ cao dùi và nghe độ to. Rồi gõ tay trái tám tiếng, cố bắt chước y hệt. Lặp lại bốn lượt. Tay phải ở đây là "người mẫu" cho tay trái nhìn theo.
  2. Tay trái dẫn. Gõ tay đơn nhưng bắt đầu bằng tay trái: trái – phải – trái – phải, nhấn nhẹ tiếng trái ở mỗi phách. Tay trái được đứng ở chỗ quan trọng nhất của mỗi phách.
  3. Tay trái một mình chia đôi. Ở 50 đến 60, tay trái gõ hai tiếng mỗi phách: "MỘT và hai và". Tay phải để yên trên đùi. Nghe xem tiếng "và" có rơi đúng giữa hai phách không.
  4. Tay kép bắt đầu tay trái. "Trái trái phải phải" ở tốc độ chậm, chú ý tiếng thứ hai của tay trái không lép.

Sau bốn bài, gõ thử tay đơn bình thường bắt đầu bằng tay phải và nghe lại. Nhiều người ngạc nhiên vì chỉ sau mười phút, tiếng tay trái đã "đứng thẳng" hơn hẳn. Hiệu ứng ngắn hạn này chưa bền, nhưng nó cho thấy hướng đi đúng.

Một tuần nhìn tay trái lớn lên

Chị nhân viên văn phòng bắt đầu học trống ở tuổi ba mươi lăm. Tuần đầu, mỗi lần gõ tay đơn, chị nghe tay trái "rơi" như người bước hụt bậc thang. Chị ghi âm một phút tay đơn ở 66, nghe lại thấy tiếng trái nhỏ hơn hẳn. Tối nào chị cũng dành năm phút chỉ cho tay trái, trước khi gõ gì khác: soi gương tay phải, rồi tay trái dẫn. Sang ngày thứ bảy, chị ghi âm lại cùng bài, cùng tốc độ. Tiếng trái vẫn nhỏ hơn một chút, nhưng không còn hụt nhịp nữa. Chị đặt hai bản ghi cạnh nhau và lần đầu tiên thấy mình tiến bộ bằng tai.

Cảnh ấy giả định nhưng rất phổ biến. Điều đáng học ở đây không phải con số bảy ngày, mà là cách đo: ghi âm cùng bài, cùng tốc độ, ở hai thời điểm khác nhau, rồi so. Cảm giác "hôm nay tay trái khá hơn" rất dễ lừa người. Bản ghi âm thì không.

Có ngày tay trái sẽ tệ hơn hôm trước. Mệt, thiếu ngủ, hay chỉ đơn giản là cổ tay chưa ấm. Đừng vì vậy mà kết luận mình không tiến. Đường tiến của tay không thuận thường đi theo kiểu bậc thang: phẳng mấy ngày rồi bỗng lên một nấc.

Thả lỏng tay trái: chỗ khó nhất mà ít ai nói tới

Dấu hiệu tay trái đang gồng. Đốt ngón tay trắng lại, vai trái nhô lên cao hơn vai phải, cẳng tay căng cứng, dùi không nảy mà "dính" trên mặt gõ. Nhiều người không nhận ra cho đến khi thấy vai mỏi sau buổi tập.

Mẹo buông. Trước mỗi bài, lắc lỏng tay trái như vẩy nước, rồi cầm dùi lỏng đến mức nếu ai đó kéo nhẹ đầu dùi thì nó trượt ra. Gõ thử vài tiếng. Siết lên một chút cho vừa đủ giữ dùi. Mức "vừa đủ" đó là mức bạn muốn giữ suốt buổi.

Thở. Tay không thuận gõ chậm, người ta hay nín thở để tập trung. Nín thở làm vai, cổ căng theo. Thở ra đều theo nhịp, kiểu thở ra ở phách MỘT, giúp cả cánh tay mềm hơn.

Nghỉ đúng lúc. Tay không thuận mỏi nhanh hơn. Cứ hai, ba phút thì buông dùi mười giây. Thấy đau nhói hoặc tê thì dừng buổi tập. Đau kéo dài nhiều ngày thì nên gặp bác sĩ, đừng tập xuyên qua cơn đau với hy vọng tay sẽ "quen".

Trên bộ trống, tay không thuận làm những việc gì

Biết tay không thuận sẽ phải gánh việc gì giúp bạn luyện đúng chỗ, thay vì luyện chung chung. Với cách xếp bộ trống thông thường cho người thuận tay phải:

  • Tiếng snare ở phách hai và bốn: trong nhịp pop, rock cơ bản, tay trái thường gõ trống snare ở phách hai và bốn, tiếng "chát" mà người nghe vỗ tay theo. Tiếng này cần to, chắc và đúng giờ, nên tay trái yếu là cả nhịp đệm lép theo.
  • Tiếng ma: những tiếng snare rất khẽ chen giữa các phách, người chơi gọi là tiếng ma, tạo độ "mềm" cho nhịp. Đây là việc đòi hỏi tay trái điều khiển độ cao dùi cực kỳ tinh.
  • Đoạn chuyển: khi đi vòng qua các trống tom, hai tay xen nhau, tay trái phải theo kịp tay phải, nếu không đoạn chuyển nghe khập khiễng.
  • Giữ nhịp ở hi-hat khi cần: một số cách chơi để tay trái gõ cặp chũm choẹ hi-hat cho tay phải rảnh đi trống khác.
  • Trống cuộn: dù tay đơn hay tay kép, tiếng cuộn chỉ liền khi tay trái đều như tay phải.

Nhìn danh sách, bạn sẽ thấy tay trái không phải "tay phụ". Nó giữ xương sống của nhịp đệm. Vì vậy mỗi bài luyện tay trái, dù trên gối tập, đều là luyện cho đúng những tiếng sẽ vang lên trong bài hát. Nếu chưa có bộ trống, gõ tay trái lên gối tập ở phách hai và bốn theo một bài hát quen, tay phải gõ nhẹ lên đùi mỗi phách, là bạn đã tập đúng việc nó sẽ làm.

Tay trái ra khỏi phòng tập: luyện trong việc hằng ngày

Một số người chơi nhạc và người dạy trống hay khuyên dùng tay không thuận trong vài việc thường ngày để tay khéo hơn. Đây là lời khuyên phổ biến chứ chưa có con số chắc chắn nào cho biết nó giúp nhiều đến đâu, nhưng nó an toàn và không tốn thêm thời gian. Đánh răng bằng tay trái, khuấy cốc nước bằng tay trái, cầm chuột máy tính bằng tay trái một buổi, mở nắp chai bằng tay trái. Ban đầu vụng, rồi dần quen.

Một cách gần với trống hơn: khi nghe nhạc, gõ nhịp chỉ bằng tay trái lên đùi. Mỗi phách một tiếng, rồi mỗi phách hai tiếng. Ngồi xe buýt, chờ thang máy, xem phim, tay trái vẫn có việc. Gõ khẽ để không làm phiền người bên cạnh.

Nếu sau vài tháng tay trái vẫn chênh nhiều, hoặc có cảm giác tay nắm dùi sai mà không biết sửa, đó là lúc nên học vài buổi với người hướng dẫn trực tiếp. Mắt người thầy nhìn thấy cổ tay bạn, thứ mà một bài viết không làm được. Và khi chuyển từ gối tập sang trống thật để thử tay trái trên snare, nhớ đeo nút tai: snare nằm ngay trước mặt, sát tai và là một trong những tiếng chát nhất của bộ trống.

Câu hỏi thường gặp

Vì sao tay trái gõ trống luôn nhỏ hơn tay phải?

Với người thuận tay phải, tay trái ít được dùng cho việc khéo nên điều khiển độ cao dùi kém hơn, hay nhấc thấp và hay siết dùi. Kết quả là tiếng nhỏ và rơi trễ. Luyện riêng tay trái ở tốc độ chậm và thả lỏng sẽ cải thiện dần.

Có nên tập tay trái nhiều gấp đôi tay phải không?

Không cần gấp đôi. Thêm vài phút riêng cho tay trái mỗi ngày là đủ, có nghỉ giữa chừng. Tập dồn quá nhiều dễ làm tay gồng và mỏi, thậm chí đau cổ tay. Đau kéo dài thì nên dừng và gặp bác sĩ.

Người thuận tay trái học trống có cần xếp bộ trống ngược không?

Không bắt buộc. Có người xếp ngược cho hợp tay thuận, có người giữ cách xếp thường và luyện tay trái làm tay dẫn. Cả hai cách đều có người chơi tốt. Nên thử cả hai lúc mới học và hỏi ý kiến người hướng dẫn.

Bao lâu thì tay không thuận bắt kịp tay thuận?

Không có con số chung cho mọi người. Nhiều người thấy khác biệt rõ sau vài tuần luyện đều mỗi ngày, nhưng để hai tay gần như ngang nhau thì thường lâu hơn nhiều. Ghi âm cùng một bài ở hai thời điểm để tự thấy tiến bộ.

Làm sao biết tay trái đang gồng khi gõ?

Nhìn đốt ngón tay có trắng lại không, vai trái có nhô cao không, dùi có nảy lên tự nhiên hay dính trên mặt gõ. Nếu có, hãy lắc lỏng tay, cầm dùi lỏng hơn, thở ra đều và gõ chậm lại.

Dùng tay trái trong việc hằng ngày có giúp gõ trống tốt hơn không?

Nhiều người chơi nhạc khuyên như vậy và nó vô hại, nhưng chưa nên coi là cách chắc chắn. Nó giúp tay quen với việc khéo, còn kỹ năng gõ cụ thể vẫn phải luyện trên gối tập hoặc trống, theo máy đếm nhịp.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138